Tόrtkúl  rayonı  3-ulıwma  bilim  beriw  mektebinde  2017-jıl  18-noyabrde  Berdaq  Ǵarǵabay  ulınıń  190  jasqa tolıw  múnasebeti  menen  όtkeriletuǵın  ádebiy  kesheniń  scenariyi

I-Baslawshı: Berdaq  edi  shayırlardıń  danası,

                        Sόzine  iyildi  adam  balası,

                        Berdaq  dep  quwanar  xalıqtıń  arası,

                         Old a  qosıq  aytıp  όtti  dúnyadan.

Assalawma  áleykum, húrmetli  muǵallimler  hám  ustazlar!

II- baslawshı:  Dushpanın  jılatıp,  dostın  kúldirip,

                          Sόzi  menen  bolajaqtı  bildirip,

                          Quyıldırıp  aytıp, gápti  dόndirip,

                          Árman  menen  Berdaq  όtti  dúnyadan.

Assalawma  áleykum  qımbatlı  miymanlar  hám  mektebimiz  oqıwshıları.

I- baslawshı:Qaraqalpaq  xalqınıń  ullı  shayırı, baqsı, sázende  Berdaq  Ǵarǵabay  ulınıń  190  jasqa  tolıw  múnásebeti  menen Qaraqalpaqstan  Respublikasınıń  barlıq  qala hám  rayonlarında  keń  túrde  belgilenbekte. Biziń  mektebimizde de shayırdıń  tuwılǵan  kúnin belgilew  ushın  jıynalıp  otırmız.

II- baslawshı: Búgingi  ádebiy  keshemizdi  ashıp  beriw  ushın  sόz  náwbetin  mektebimizdiń  ruwxıylıq  hám  aǵartıwshılı  isleri  boyınsha  direktor  orınbasarı   Babaeve  Mehriyban  apaǵa  bersek.

I- baslawshı: Neshshe  sόzler  ayttı, qorıqpay  zalımnan,

                        Shayırlıqta  όtpes  Maqtımqulı  onnan,

                        Ar  ushın  sόz  aytıp, ol  bezip  jannan,

                        Arman  menen  όtti, Berdaq  dúnyadan.

Berdaq  Ǵarǵabay  ulınıń  όmir, dόretiwshiligi, biziń  dáwirimizge  shekem  jetip  kelgen  ádebiy  miyrasları haqqında  8b-klass  oqıwshısı  Mirzayeva  Zuhra

όziniń  bayanatın  oqıp  beredi.

I- oqıwshı:  Hesh  múltik  tappadım  aytqan  sόzinen,

                     Bir neshe  kún erip  júrip  izinen,

                     Hár  kim  jamanlasa  shıǵar  kόzinen,

                     Jigittiń  sultanı  όtti  dúnyadan.

  Shayırdıń  lirikalı  hám  dástanlıq  shıǵarmaları  oqıwshılarımız  tárepinen  aytıladı.

II- baslawshı:  Dúnyası  qurısın  bunı da  aldı,

                          Jetpis  úsh  jasında  qábirge  saldı,

                          Bul  dúnya  olardıń  artında  qaldı,

                          Árman  menen  bul da  όtti  dúnyadan.

1. Yusupovtıń ,, Berdaqtıń duwtarı’’ qosıǵın    7a -klass  oqıwshısı

 Alimbayev  Avazbek  atqaradı.

   Haslıń  seniń  aǵashtandur,                             Gúmbirlegen  sazǵa  baysań,

   Sόyle  duwtar, sόyle  duwtar,                        Dártlerimdi  qozǵaǵaysań

   Hawazıń  tolı  ármandur,                                Gúmbirlenip  ne  jılaysań,

  Dártiń  bayan  áyle  duwtar                              Tiliń  bolsa  sόyle  duwtar.

I- baslawshı: Úlgi  aldı  Jiyen  jıraw  sόzinen,

                        Neshshe  baqsı  ruwxı  aldı  όzinen,

                        Bilgirdıń  oylanıp  júrip  izinen,

                        Árman  menen  Berdaq  όtti  dunyadan.

 Berdaq  όz  xalqınıń  arın  arladı, jırın  jırladı. Bir neshe  kόterilislerdiń  qatnasıwshısıda  boldı.  1855- 1856 jılları  qaraqalpaqlar  Xiywa  xanlıǵına  qarsı  kόteriliske  shıqtı. Kόteriliske  Ernazar  alakόz  basshilıq  etti. Kόterilis  jeńilis  penen  tamamlandı. Xiywa  xanı  Seydmuhammedxan  kόterilis  qatnasıwshıların  jazalamaqshı  boladı. Áne, usı  payıtınan  mektebimiz  oqıwshıları  úzindini  názerińizge  usıadı.

Wázir: Káramatlı  Xiywa  xalqı  tıńlańlar! Búgin  ullı  xanımız, ayıpker  qaraqalpaqlardı  jazalaydı. Ōzine  sadıqlarına  sıy  beredi.

Láshker  Berdaq  shayırdı  alıp  keledi.

Wázir: Shayır  όlimińnen  aldın  sόyle.

Berdaq: Házir  jerimniń de, elimniń de  basına  awır  kún  tuwdı. Bunıń  ilajın      tappay  turman.

  Úrgin  úrdi, dawıl  turdı,

  Qosımnıń  qamısın  túrdi,

   Qırar  boldı  duyım  jurttı,

   Biziń  elge  jaz  kelerme?

Xan: Berdaqqa  ashıwlı  qaraydı da, ,, Bunıń  qanday  jaz  aytıp  turǵanın  oylap  tabıń  yamasa  όzin  sόyletiń. Búgin  emes  erteń  jazalaymız’’.

 Xan: Ernazar  alakόzdiń  anası  qayda?

   Láshker  ananı  alıp  keledi.

 Xan: Ulı, aqlıqları  kόz  aldında  όltirilgende  jılamaǵan, kόz  jas  tόkpegen, Alakόzdiń  gellesin  juwıp  bergen  áwmeser  kempir me?  Házir  onıń  kόzlerinen  jas  emes, qan  aqqanın  tamasha  etesiz.

 Qumar  ana: Maǵan  ne  arzıń  bar  edi,  xan. Eger  arzı  aytajaq  bolsań, όziń  jerge  tús.

 Xan: Kim  bul  ananı  ash  qaldırǵan? Altın  tabaqqa  salıp  taǵam  ákelińler, kόz  aldimda  toysın.

 Aspaz  tabaqtı  qos  qollap, xanǵa  úsh  ret  iyilip, xan  kόzin  qısıwınan  soń  tabaqtı  Qumar  ananıń  aldına. Altın  tabaqtan  taǵam  emes, Ernazardıń  murtları  shıyratılıp  gellesi  shıqtı.

Qumar ana  qorqıp  ketti, biraq  qáddin  tikledi. Asıqpay  kόylegindegi  gúmis  teńgelerin  julıp- julıp  aldı da , sıńǵırlatıp  tabaqqa  saldı. Belbewin  sheship  tabaqtı  japtı.

Qumar ana: Perzentim, saǵan  bunnan  artıq  sawǵa  ákele  almadım. Mınaw  belbewdi  beliń  buw, xan  teńgelerin  qalta  pul  qıl, sόytte  más  bolıp  jata  ber.

Xan:,, Kempirdi  zindanǵa  taslańlar! ‘’-dep  shıǵıp  ketedi.

Wázir: Tarqańlar! Toy- tamasha  tamam.

II- baslawshı: Berdaq  όldi  qaraqalpaq  qıynaldı,

                         Kόp  qayǵırıp  hám de  qayǵıda  qaldı,

                          Namazına  esitkenler  jıynaldı,

                          Árman  menen Berdaq  όtti  dúnyadan.

8 b- klass  oqıwshılrı  ,,Kel  beybi’’  qosıǵına  oynap  beredi.

I- baslawshı: Qosıq  aytıp, duwtar  shertip  shaǵlatıp,

                        Dushpan  ishın  ǵıj-ǵıj  qılıp  qaynatıp,

                        Sόzge  kelse  almas  qılısh  oynatıp,

                        Berdaq  atlı  shayır  όtti  dúnyadan.

II- baslawshı:  Ol  όlgende  qazaq ta, όzbek te  keldi,

                          Berdaqtıń  qádirin  barlıq  xalıq  bildi,

                          Ōlgenine  qattı  qapa da  boldı,

                          Árman  menen  Berdaq  όtti  dúnyadan.

I- baslawshı: Búgingi  ádebiy  keshemizde  Berdaq  shayırdıń  dόretiwshilik  jolı, qosıqları, dástanlıq  shıǵarmaları, qaraqalpaq  xalqınıń  qosıq  hám  ayaq  oyınların  tamasha  qıldıńız.

II- baslawshı: Shayırdıń  190  jıllıq  toyı  dawam  etedi. Usınıń  menen  ádebiy  keshemizdi  juwmaqlaymız.

I-II- baslawshılar:  Xosh, saw bolıńlar!